Trądzik (łac. acne) to schorzenie dermatologiczne, które w pierwszej chwili kojarzy nam się z okresem dojrzewania i wczesnej młodości. Jednak, wbrew obiegowym opiniom, ta przypadłość może dotknąć osoby w każdym wieku – młodszych i starszych, a nawet niemowlęta! Dlatego też jest jednym z najczęstszych problemów skórnych – występuje u ponad 15 % populacji. Co więcej to jeden z głównych powodów, dla których chorzy szukają pomocy u specjalisty. Tak, chorzy. Bo trądzik to nie tylko problem natury estetycznej, ale przede wszystkim bardzo uporczywe schorzenie, którego leczenie trwać może latami, a i tak często zawodzi. Istnieją możliwości, dzięki którym proces ten można znacznie przyspieszyć, a czasami – zupełnie ominąć! Jednak zanim je przedstawimy – dowiedzmy się, czym w rzeczywistości jest trądzik i skąd się bierze.

DEFINICJA I OBJAWY:

Ze względu na różnorodność odmian trądziku trudno jest podać jego jednolitą, ogólną definicję. Najogólniej mówiąc trądzik (pospolity, łac. acne vulgaris) jest przewlakłą chorobą zapalną gruczołów łojowych skóry. Główną przyczyną jego powstawania jest nadczynność gruczołów łojowych, skutkująca nadmierną produkcją łoju. Łój odpowiada za prawidłowe nawilżenie i napięcie skóry, jednak jego zbyt duża ilość podrażnia ją i zamyka pory. Tak powstają pierwotne, niezapalne zmiany trądzikowe, nazywane zaskórnikami. Bardzo łatwo, pod wpływem różnorodnych czynników, a zwłaszcza bakterii, w tych miejscach tworzy się stan zapalny. Niegroźne dotąd zaskórniki mogą się wówczas przekształcić w krosty, grudki i torbiele, które zawierają materiał ropny. Zmiany te są już nie tylko nieestetyczne, ale przede wszystkim bolesne. Pojawiają się na twarzy, plecach i klatce piersiowej, czyli wszędzie tam, gdzie nagromadzone są gruczoły łojowe.

Przebieg jest przewlekły, zazwyczaj w okresie letnim zmiany ulegają poprawie w związku z nasłonecznieniem. Istnieją pewne czynniki, które mają wpływ na zaostrzenie zmian trądzikowych. Udowodnione jest, że negatywnie na stan skóry z trądzikiem wpływają niektóre leki – kortykosteroidy, fenytoina oraz inne. Niektóre kobiety zauważają pogorszenie stanu cery również po zastosowaniu niektórych tabletek antykoncepcyjnych.

W subiektywnej ocenie stan naszej cery zmienia się pod wpływem stresu oraz niektórych produktów spożywczych – czekolady, kakao, pikantne dania. Niekiedy do powstawania trądziku mogą się przyczyniać niektóre kosmetyki. Bardzo duży odsetek kobiet (około 70%) zauważa pogorszenie stanu skóry przed miesiączką.

Trądzik dotyczy w około 80% młodzieży, ale tylko 25% cięższych postaci trądzików wymaga wizyty u dermatologa. U dziewcząt szczyt zachorowań przypada między 14. a 17. r.ż., natomiast u chłopców pomiędzy 16. a 19. r.ż. U większości (80%) chorych zmiany ustępują w 22.-23. r.ż. Ocenia się, że u 85% pacjentów z trądzikiem występuje łagodna postać choroby, a u 15% – ciężka. Obie płcie są w równym stopniu predysponowane do wystąpienia trądziku, cięższe postacie występują jednak częściej u mężczyzn. Wynika to z uwarunkowań genetycznych i hormonalnych.

Lekarze dermatolodzy wyróżniają szereg typów i podtypów tego schorzenia – ze względu na nasilenie zmian mu towarzyszących, ich charakter morfologiczny, czy też czynniki powodujące jego powstawanie.

ODMIANY KLINICZNE TRĄDZIKU:

    • trądzik młodzieńczy (łac. acne juvenilis): zmiany są zwykle słabo nasilone, przeważają zaskórniki i wykwity grudkowe, umiejscowione głównie na twarzy i plecach; jest najbardziej nasilony w okresie dojrzewania, po czym samoistnie ustępuje po kilku latach trwania;
    • trądzik ropowiczy (łac. acne phlegmonosa): obok zmian typowych tworzą się torbiele ropne; gojenie następuje przez bliznowacenie (blizny są wciągnięte, nierówne, niekiedy bardzo szpecące)
    • trądzik skupiony (łac. acne conglobata): zmiany polegają na występowaniu głębokich nacieków i torbieli ropnych, niekiedy zlewających się, oraz licznych, bardzo dużych zaskórników; gojenie następuje poprzez mostkowate, nierówne i przerosłe blizny; odmianę tę spotyka się prawie wyłącznie u mężczyzn, zmiany często – obok miejsc typowych – zajmują również okolice pachowe, pachwinowe i pośladki; jeśli zajęte są wyłącznie okolice nietypowe, niektórzy autorzy używają dla tych przypadków nazwy „acne inversa“;
    • trądzik bliznowcowy (łac. acne keloidea): polega na tworzeniu się bliznowców w obrębie wykwitów trądzikowych, często towarzyszy trądzikowi ropowiczemu lub skupionemu, niekiedy dotyczy wyłącznie okolicy karku;
    • trądzik z objawami ogólnymi o ciężkim przebiegu, trądzik piorunujący (łac. acne fulminans): występuje wyłącznie u młodych mężczyzn, wykwity są typu acne phlegmonosa lub conglobata, z rozpadem i objawami krwotocznymi; towarzyszą: leukocytoza i wysokie OB, zazwyczaj gorączka i bóle stawowe; rentgenologicznie można stwierdzić zmiany w stawie mostkowo-obojczykowym.

Podział trądziku ze względu na przyczynę powstania tzw. TRĄDZIK WYWOŁANY:

    • trądzik zawodowy jest wywołany najczęściej przez:

- chlor (chloracne), zmiany umiejscawiają się na twarzy i tułowiu

- oleje (acne oleosa) i – dziegcie (acne picea), zmiany umiejscawiają się głównie na wyprostnych powierzchniach kończyn;

    • trądzik polekowy może być spowodowany przez:

- steroidy (działanie poprzez androgeny nadnerczowe) – wykwity drobnogrudkowe są głównie umiejscowione na klatce piersiowej, bez zaskórników

- leki wydzielające się przez gruczoły łojowe i powodujące ich drażnienie, np. witamina B12, jod, barbiturany itd.;

    • trądzik kosmetyczny (łac. acne cosmetica): zmiany mają głównie charakter zaskórników i prosaków; najczęściej bywa wywołany przez pudry i róże, zatykające ujścia gruczołów łojowych i potowych; najczęstszym umiejscowieniem są policzki;
    • trądzik niemowlęcy (łac. acne neonatorum): wykwity są grudkowe i ropne, na ogół bez zaskórników, często występują torbiele ropne; jest związany ze stosowaniem olejów mineralnych do pielęgnacji skóry, najczęściej umiejscowiony jest na twarzy.

Trądzik wywołany ustępuje po usunięciu czynników wywołujących.

LECZENIE ZEWNĘTRZNE:

W trądziku o niewielkim i średnim nasileniuna ogół wystarcza leczenie miejscowe. Wskazane są głównie aerozole, zawiesiny, pudry lub pasty, gdyż maści powodują zaczopowanie ujść gruczołów łojowych. Stosuje się leki przeciwłojotokowe, keratolityczne, przeciwmikrobowe i przeciwzapalne.

W zmianach zaskórnikowych i grudkowych wskazany jest kwas witaminy A (retinoic acid, tretinoina – 0,05% roztwór lub żel); może być stosowany w połączeniu z erytromycyną. Nowy retinoid, adapalen (adapalene), o podobnym działaniu przeciwtrądzikowym, powoduje znacznie mniejsze podrażnienie skóry. Również miejscowo stosowana izotretinoina działa w trądziku o niewielkim nasileniu.

W zmianach zaskórnikowych, grudkowych i krostkowych stosuje się: nadtlenek benzoilu (benzylperoxide) 5-10-15%, który działa na bakterie P. acnes, ale może powodować uczulenie lub podrażnienie; aerozole lub roztwory zawierające antybiotyki: tetracyklinę, neomycynę, klindamycynę (Dalacin T), erytromycynę, kwas azelajowy (azelaic acid) uzyskany z hodowli Pityrosporum ovale, który jednak może mieć pewne działanie drażniące.

Ostatnio wprowadzone preparaty, zawierające kwas salicylowy i cynk, mają korzystne działanie keratolityczne, zwłaszcza w połączeniu z erytromycyną, która wpływa na komponentę bakteryjną.

Naświetlania słoneczne, które w zimie można zastąpić naświetlaniami lampą imitującą światło słoneczne (Sun Lamp), są bardzo korzystne we wszystkich odmianach trądziku.

Do oczyszczania skóry używa się różnych roztworów i żelów oczyszczających oraz roztworów spirytusowych z dodatkiem 1% tymolu lub mentolu, 2-3% kwasu salicylowego.

Leczenie miejscowe odmiany ropowiczej polega na przecinaniu i oczyszczaniu torbieli ropnych (w okresie podawania preparatu Roaccutane).

NATURALNE METODY WSPOMAGAJĄCE ZDROWY WYGLĄD SKÓRY

Często zdarza się, iż przez lata stusujemy różne maści, żele, oczyszczanie skóry, jednak problem nie znika. Wtedy zaczynamy szukać alternatywnych metod pozbycia się trądziku. Jedną z nich jest zastosowanie produktów stworzonych na bazie minerałów z Morza Martwego.

Cudowne działanie Morza Martwego znane było już ze starożytnych czasów. Król Salomon odwiedzał te kurorty lecząc duszę i ciało. Rekomendacją są też Piękna Kleopatra i Królowa Szeba, sprowadzające czarne błoto w beczkach. Wykorzystywały one zarówno sól i błoto do pielęgnacji włosów i odmładzania całego ciała. Dziś najpopularniejsze są okłady z błota z Morza Martwego. Po takiej kuracji należy wziąć kąpiel w jego słonej wodzie, po niej prysznic i nasze ciało po takiej mineralnej bombie puszy się jędrnością, a swą gładkością wprawia w zakłopotanie najdelikatniejszy jedwab.

Wody Morza Martwego mają największe zasolenie na naszej planecie, w jego skład wchodzi 21 minerałów. Charakturyzuje się dużą koncentracją jonów: sodu, potasu, magnezu, wapnia, bromu oraz szerokim spectrum makro- i mikroelementów niezbędnych nam do prawidłowego funkcjonowania organizmu, w tym cynku tak istotnego przy problemach z trądzikiem. Cynk ma działanie antyalergiczne i przeciwzapalne, dlatego też posiada szerokie zastosowanie w kosmetologii i dermatologii.

Najlepszym rozwiązaniem jest pobyt nad Morzem, jednak alternatywą może być stosowanie produktów dostępnych w Polsce skomponowanych na bazie jego minerałów.

Produkty pomocne w leczeniu trądziku to:

Jest to przykładowy zestaw produktów. Każdą kurację należy uzgodnić indywidulanie, gdyż zależy w dużej mierze od nasilenia trądziku i występujących w związku z tym dolegliwości. W przypadku zainteresowania prosimy o kontakt.

 REZULTATY

Poniżej przedstawiamy rezultaty stosowania kuracji komplementarnej przy użyciu produktów Dr. Nona.

Pacjetka: Dziewczyna, 17 lat, przez długi okres życia borykała się z problemem intensywnego trądziku, z towarzyszącym bólem i przewlekłym stanem zapalnym twarzy.

Produkty Dr. Nona, które rozwiązały problem:

Pozytywne efekty były widoczne już w pierwszych dniach stosowania, natomiast efekty widoczne na poniższym zdjęciu (po prawej)  wystąpiły po ok. dwóch miesiącach.

Prócz opisanych już odmian trądziku lekarze dermatolodzy wyróżniają również inny typ tego schorzenia, tzw. trądzik różowaty (łac. Rosacea). W przeciwieństwie do trądziku pospolitego i jego pochodnych dotyka on przeważnie osoby dorosłe (przeważnie pomiędzy 30 a 50 r.ż.), a oprócz podstawowych zaburzeń związanych z wydzielaniem łoju, kluczowe są również zaburzenia naczyniowo-ruchowe.

TRĄDZIK RÓŻOWATY

Głównymi symptomami choroby są wykwity rumieniowe, grudkowe i krostkowe występujące na podłożu łojotoku i zaburzeń naczynioruchowych (łatwe czerwienienie się skóry pod wpływem bodźców fizycznych i emocjonalnych), umiejscowione wyłącznie na twarzy (nie ma dowodu, że towarzyszące niekiedy zmiany rumieniowe poza twarzą są trądzikiem), dotyczące osób w wieku dojrzałym, częściej kobiet.

Trądzik różowaty to przypadłość, dla której charakterystyczny jest rumień. Cały proces rozpoczyna się od zmniejszenia szczelności i trwałości naczyń krwionośnych na twarzy. W konsekwencji na skórze nosa, podbródka, czoła pojawia się zaczerwienienie. Zmiany te się powiększają na skutek emocji, zmian temperatury, oddziaływania skrajnych temperatur (mróz) oraz wiatru. Sytuację może pogarszać picie alkoholu i emocje. Rumień to nie tylko problem estetyczny, ale również swędząca powierzchnia, która wywołuje odruch drapania. To nie koniec problemów. Skóra jest również nierówna i z czasem obok pękających naczynek, rumieniu, pojawiają się krostki, grudki i nacieki ropne.

Czynnikami wywołującymi trądzik różowaty są m.in.  zaburzenia naczynioruchowe związane z autonomicznym układem nerwowym, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, najczęściej niedokwaśność soku żołądkowego (gastritis hypochlorica), oraz zaburzenia wewnątrzwydzielnicze, na co wskazuje niewystępowanie zmian przed okresem pokwitania i ich częstość w okresie przekwitania u kobiet.

PRZEBIEG CHOROBY ORAZ CZYNNIKI WYWOŁUJĄCE:

W okresie początkowym zmiany chorobowe mają charakter rumieniowy, z przemijającym zaczerwienieniem skóry twarzy (okres rumieniowy); w dalszym przebiegu objawy naczyniowe utrwalają się w postaci teleangiektazji, a także pojawiają się wykwity grudkowe i krostkowe (okres grudkowo-krostkowy). Umiejscowieniem najczęstszym są środkowe części twarzy.

W rzadkich przypadkach dochodzi do zmian przerostowych nosa (rhinophyma – odmiana przerosła), stwierdzanych prawie wyłącznie u mężczyzn.

W ok. 50% przypadków występują powikłania oczne – zapalenie spojówek (conjunctivitis), brzegów powiek (blepharitis), a rzadziej rogówki (keratitis).

Choroba trwa zazwyczaj wiele lat. U kobiet mogą występować zaostrzenia w czasie miesiączek, a nasilenie objawów stwierdza się w okresie przekwitania.

Bardzo często pierwsze objawy trądziku różowatego obserwowane są zimą. Najczęściej zauważają je kobiety, które po powrocie do domu, gdy na zewnątrz panuje mróz, narzekają na zaczerwienie skóry, pieczenie, swędzenie, grudki, napięcie jej powierzchni. Rzadko objawy te łączy się z trądzikiem różowatym. Diagnoza zazwyczaj stawiana jest przypadkowo po wielu latach okresowych problemów ze skórą, kiedy do zmian dochodzą stany zapalne.

Trądzik różowaty pojawia się u mężczyzn i kobiet między 30 a 50 rokiem życia. Występuje zazwyczaj w okolicach nosa oraz na policzkach. Głównym symptomem schorzenia są zmiany naczyniowe, takie jak rumień i tym podobne. Poza tym nos zabarwia się na sinoczerwono. W mieszkach włosowych tworzą się krosty i grudki. Co ciekawe, trądzik różowaty najczęściej występuje u osób z niebieskimi oczami oraz naturalnie jasnymi włosami.

Jest wiele czynników odpowiedzialnych za trądzik różowaty. Wpływ na jego występowanie mają predyspozycje genetyczne, zaburzenia hormonalne, nadciśnienie, a także choroby układu pokarmowego. Poza tym znaczenie mają inne czynniki, między innymi warunki atmosferyczne, wpływ ciepła (gorące napoje, para wodna), spożywanie pikantnych potraw, picie alkoholu, stres. Aktywność fizyczna także sprzyja rozwojowi choroby. Co więcej, używanie niewłaściwych kosmetyków również zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania. Należy unikać środków mających w składzie alkohol i silne detergenty, gdyż mogą doprowadzić do podrażnień skóry. Niekorzystnie działają też niektóre leki, na przykład te powiększające pory.

Jak dbać o skórę z trądzikiem różowatym?

Podstawa to odpowiednia pielęgnacja każdego dnia. Nie warto się podczas niej spieszyć. Ważny jest spokój i konsekwencja. Skórę myjemy letnią wodą, gdyż jest ona szczególnie wrażliwa na zbyt niskie lub zbyt wysokie temperatury. Jeżeli stosujemy żel, to powinien być on dobrany do potrzeb cery z trądzikiem różowatym. Dobre są łagodne preparaty o działaniu wyciszającym i odstresowującym skórę.

Mężczyźni powinni unikać korzystania z wody po goleniu. Kobiety powinny stosować makijaż wyłącznie do skóry wrażliwej. Należy unikać promieni słonecznych, jeśli jest to niemożliwe – należy zastosować silny krem do opalania z filtrem co najmniej 30.

Bardzo ważna jest również ochrona przed nagłymi temperaturami. Zanim wyjdziemy na zewnątrz, zwłaszcza latem i zimą, warto kilka minut podstać w klatce lub w przedsionku, by przyzwyczaić skórę do różnicy temperatur. Podobnie, gdy wracamy do domu. W samochodzie, jeśli to nie jest konieczne, lepiej nie włączać ogrzewania zimą, a latem klimatyzacji. W przeciwnym razie od razu po wyjściu z auta, będzie trzeba się liczyć z „zaatakowaniem” twarzy przez niską lub wysoką temperaturę.

Dobrze również unikać pewnych składników dań. Zakazane, a właściwie niewskazane są: gorące napoje, alkohol i ostre przyprawy. Dieta powinna być bogata w witaminę A, C oraz B2. Polecane są: produkty mleczne, pomarańcze, zielone warzywa, cytryna, orzechy, produkty zbożowe, ciemne mięsa. Nie wolno zapomnieć o cennych kwasach tłuszczowych, które znajdziemy w rybach, oleju lnianym oraz cynku, który znajdziemy w jogurcie, wątrobie, befsztyku, kiełkach, itd.

LECZENIE:

W leczeniu pomocne są preparaty zawierające metronizadol. Pomocne będą także preparaty zawierające antybiotyki.

Dodatkowo na pierwszych etapach choroby można zdecydować się na zamknięcie naczynek. Można to zrobić w prosty sposób w salonie kosmetycznym, czy lepiej w gabinecie u dermatologa, korzystając z zalet zabiegów laserowych.

Podobnie jak w przypadu trądziku pospolitego przy trądziku różowatym też możemy zastosować produkty na bazie minerałów Morza Martwego. Poniżej przykładowa kuracja.

Należy pamiętać, że każdą kurację należy uzgodnić indywidualnie. W przypadku zainteresowania prosimy o kontakt.

Poniżej przedstawiamy Państwu kilka praktycznych porad jak na co dzień troszczyć się o cerę zarówno trądzikową  jak i taką, ze skłonnością do powstawania pryszczy i zaskórników.

8 PRZYKAZAŃ PRAWIDŁOWEJ PIELĘGNACJI CERY TRĄDZIKOWEJ (I NIE TYLKO).

Codzienna pielęgnacja skóry ze skłonnościami do wyprysków,  przetłuszczania się oraz trądziku wymaga odpowiedniego starania. Oto, o czym powinniśmy pamiętać:

1. Myj skórę twarzy dwa razy (nie więcej) dziennie ciepłą wodą i delikatnym mydłem lub żelem. Delikatnie masuj twarz ruchami okrężnymi. Nie trzyj. Zbyt mocne oczyszczanie twarzy i szorowanie może spowodować podrażnienie skóry. Jeśli jeszcze nie udało Ci się trafić na idealny kosmetyk – wypróbuj Szampon Dr. Nona - jego delikatna formuła sprawia, że nadaje się doskonale również do oczyszczania twarzy!

2. Nie przekłuwaj ani nie wyciskaj wyprysków – może to spowodować, że bakterie, które znajdują się w ich wnętrzu wypłyną na skórę powodując tym samym dalsze infekcje. Jeśli widzisz wyprysk, który ma pęknąć, dobrze jest wówczas udać się do dermatologa lub kosmetyczki i pozwolić fachowcom się zająć tą sprawą,

3. Staraj się unikać dotykania skóry twarzy palcami, ponieważ znajduje się na nich wiele bakterii i spowodować to może jedynie dalsze się ich rozprzestrzenianie. W przypadku nakładania jakichkolwiek preparatów ręcznie, wymyj wcześniej dłonie,

4. Jeśli nosisz okulary, myj i czyść je często – zarazki i bakterie szczególnie lubią takie miejsca,

5. Jeśli trądzik lub pryszcze pojawiają się na innych częściach ciała, niż twarz, unikaj ubierania ciasnej garderoby, aby pozwolić skórze swobodnie oddychać,

6. Jeśli nosisz makijaż – koniecznie zmyj go przed snem – idealny w tym celu będzie produkt dedykowany do demakijażu – np. Mleczko do oczyszczania twarzy Dr.Nona - będziesz mieć pewność, że dzięki specjalnie dobranym składnikom nie podrażni Twojej cery,

7. Utrzymuj w czystości włosy i staraj się, by nie dotykały skóry twarzy, ponieważ mogą roznosić bród i kurz. Wypróbuj Szampon Morski Dr. Nona, a jeśli masz dodatkowo problemy z łupieżem – Szampon przeciwłupieżowy. Obydwa preparaty są polecane do skóry skłonnej do podrażnień i problematycznej!

8. Chroń swoją skórę przed nadmiarem słońca, ponieważ powoduje ono zwiększone wytwarzanie łoju, co spowoduje jedynie zwiększony trądzik.

Na koniec warto dodać, że jeśli nie wiemy, jak poradzić sobie z tym problemem skórnym, warto odwiedzić dermatologa.


Bibliografia:
Jabłońska S. i wsp : Choroby skóry. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002.
Szepietowski J.: Leczenie chorób skóry i chorób przenoszonych drogą płciową. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002.
Martini M.C., Placek W.: Kosmetologia i Farmakologia Skóry. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.